Letsel door een fout van een collega: wie is aansprakelijk?

Een collega laat tijdens het tillen onverwacht een zwaar voorwerp los, rijdt u aan met een heftruck of schakelt een machine in terwijl u nog bezig bent met onderhoud. Wanneer u daardoor gewond raakt, kan de schade aanzienlijk zijn. Maar wie is aansprakelijk als niet uw werkgever, maar een collega de directe fout heeft gemaakt?

Bij een ongeval tijdens het werk kan uw werkgever ook verantwoordelijk zijn voor letsel dat door een collega is veroorzaakt. De Nederlandse wet biedt werknemers hiervoor verschillende vormen van bescherming. Daarbij zijn vooral de zorgplicht van de werkgever en de aansprakelijkheid voor fouten van ondergeschikten van belang.

Wie is aansprakelijk als een collega een fout maakt?

Wanneer een werknemer tijdens zijn werkzaamheden letsel oploopt door een fout van een collega, kan de werkgever op verschillende juridische gronden aansprakelijk zijn.

Een belangrijke grondslag is artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek. Daarin staat dat werkgevers verplicht zijn om maatregelen te nemen die redelijkerwijs nodig zijn om te voorkomen dat werknemers tijdens hun werk schade oplopen.

Daarnaast kan artikel 6:170 BW van belang zijn. Dit artikel regelt onder welke omstandigheden een werkgever aansprakelijk is voor een fout van een ondergeschikte.

De aanwezigheid van een fout van een collega betekent dus niet automatisch dat u die collega persoonlijk aansprakelijk moet stellen. Vaak ligt het meer voor de hand om eerst de verantwoordelijkheid van de werkgever en de betrokken verzekeraars te onderzoeken.

De zorgplicht van de werkgever bij fouten van collega's

Een werkgever moet niet alleen zorgen dat machines, gereedschappen en werkplekken veilig zijn. Ook de samenwerking tussen werknemers moet op een voldoende veilige manier worden georganiseerd.

Bij werkzaamheden waarbij meerdere collega's betrokken zijn, kunnen bijvoorbeeld de volgende maatregelen noodzakelijk zijn:

• Duidelijke werkafspraken: werknemers moeten weten wie welke handelingen uitvoert en wanneer werkzaamheden veilig kunnen plaatsvinden.
• Veilig gebruik van machines: voorkomen dat apparatuur onverwacht wordt ingeschakeld terwijl een collega onderhoud uitvoert.
• Instructies en opleiding: medewerkers moeten weten hoe zij veilig omgaan met gereedschap, voertuigen en andere arbeidsmiddelen.
• Toezicht: controleren of werknemers de geldende veiligheidsprocedures daadwerkelijk naleven.
• Veilige inrichting: voldoende scheiding tussen bijvoorbeeld heftruckverkeer en medewerkers die te voet werken.

Wanneer een collega een fout maakt, moet daarom ook worden bekeken of de werkgever voldoende maatregelen had getroffen om dergelijke fouten en de gevolgen ervan te voorkomen.

Wie schade heeft geleden tijdens de uitoefening van zijn werkzaamheden, hoeft in beginsel niet zelf precies aan te tonen welke veiligheidsmaatregel de werkgever heeft nagelaten. De werkgever moet onder artikel 7:658 BW kunnen onderbouwen dat hij aan zijn zorgplicht heeft voldaan of dat een wettelijke uitzondering van toepassing is.

Aansprakelijkheid voor fouten van ondergeschikten: artikel 6:170 BW

Naast de zorgplicht bestaat er een afzonderlijke regeling voor schade die door een ondergeschikte wordt veroorzaakt.

Volgens artikel 6:170 BW kan een werkgever aansprakelijk zijn voor een fout van een werknemer wanneer de kans op die fout is vergroot door de opgedragen werkzaamheden en de werkgever zeggenschap had over de gedragingen waarbij de fout werd gemaakt.

Dat kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer een medewerker tijdens zijn werkzaamheden onvoorzichtig met een heftruck rijdt en daardoor iemand verwondt.

Deze regeling is niet hetzelfde als de zorgplicht uit artikel 7:658 BW. Bij een letselschadeclaim van een werknemer kan de zorgplicht een belangrijke of zelfs de meest voor de hand liggende grondslag vormen.

Ook is niet iedere gebeurtenis tussen collega's automatisch aan de werkgever toe te rekenen. Een privéconflict zonder voldoende verband met de opgedragen werkzaamheden kan juridisch anders worden beoordeeld.

Letsel door een collega die een machine inschakelt

Machineongevallen kunnen ontstaan doordat werknemers onvoldoende op de hoogte zijn van elkaars werkzaamheden. Vooral bij onderhoud, schoonmaak en het verhelpen van storingen kan dat gevaarlijke situaties opleveren.

Bij dergelijke ongevallen kunnen naast de werkgever soms ook andere partijen betrokken zijn, bijvoorbeeld wanneer een machine gebrekkig was of niet goed werd onderhouden.

Meer over de aansprakelijkheid, veiligheidsmaatregelen en schadevergoeding staat op onze pagina over letsel door een machine.

Wat als een collega u aanrijdt met een heftruck?

Een aanrijding met een heftruck of ander intern transportmiddel kan ernstig letsel veroorzaken. Denk aan voet- en beenletsel, botbreuken of langdurige lichamelijke beperkingen.

Wanneer een collega u tijdens het werk aanrijdt, wordt niet alleen gekeken naar diens rijgedrag. Ook de inrichting van de werkplek kan van belang zijn.

Waren looproutes en rijroutes voldoende gescheiden? Was het zicht goed? Beschikte de bestuurder over de juiste instructies en was duidelijk waar werknemers zich mochten bevinden?

Als er onvoldoende veiligheidsmaatregelen waren getroffen, kan de werkgever tekort zijn geschoten in zijn zorgplicht.

Ook wanneer de heftruckbestuurder een duidelijke fout heeft gemaakt, betekent dat niet zonder meer dat de werkgever buiten beeld blijft.

Moet u uw collega persoonlijk aansprakelijk stellen?

Veel werknemers vinden het ongemakkelijk om schadevergoeding te claimen wanneer een collega het ongeval heeft veroorzaakt. Zij werken soms al jaren samen en willen niet dat hun onderlinge relatie onder druk komt te staan.

Een persoonlijke claim tegen de collega is echter niet altijd noodzakelijk. Vaak kan eerst worden onderzocht of de werkgever aansprakelijk is en of de schade via een aansprakelijkheidsverzekering kan worden afgewikkeld.

Bovendien beschermt artikel 6:170 lid 3 BW een ondergeschikte onder bepaalde voorwaarden tegen het uiteindelijk zelf moeten dragen van schade waarvoor zowel de werkgever als de werknemer aansprakelijk is. Ook daarbij bestaan uitzonderingen, waaronder opzet en bewuste roekeloosheid.

Het is daarom verstandig om de juridische verantwoordelijkheid afzonderlijk te beoordelen, zonder direct conclusies te trekken over wie persoonlijk voor de schade moet betalen.

Wat als u zelf ook een fout heeft gemaakt?

Bij een ongeval tussen collega's komt het voor dat beide werknemers achteraf een verkeerde handeling blijken te hebben uitgevoerd.

Dat betekent niet automatisch dat de gewonde werknemer geen recht op schadevergoeding heeft.

Wanneer artikel 7:658 BW van toepassing is, heeft de werkgever een vergaande zorgplicht. Daarbij wordt rekening gehouden met het feit dat werknemers tijdens hun dagelijkse werkzaamheden fouten kunnen maken.

Alleen onder bijzondere omstandigheden, zoals opzet of bewuste roekeloosheid, kan het eigen gedrag van de werknemer de aansprakelijkheid op die grond uitsluiten.

Een gewone inschattingsfout of een moment van onoplettendheid is daarvoor doorgaans onvoldoende. Wel hangt de juridische beoordeling af van de toepasselijke aansprakelijkheidsgrond en de omstandigheden van het ongeval.

Welk bewijs is belangrijk na een ongeval door een collega?

Na een bedrijfsongeval kan discussie ontstaan over de toedracht. Zeker wanneer meerdere werknemers bij het incident betrokken waren, is het belangrijk om zo snel mogelijk vast te leggen wat er is gebeurd.

Bewaar indien mogelijk:

• De datum, plaats en het tijdstip van het ongeval.
• Een beschrijving van de werkzaamheden die beide werknemers uitvoerden.
• De namen en contactgegevens van getuigen.
• Foto's van de werkplek, machines en eventuele schade.
• De ongevalsmelding en correspondentie met de werkgever.
• Relevante veiligheidsinstructies en werkafspraken.
• Medische gegevens en documenten over de gevolgen van het letsel.

Vraag ook tijdig of camerabeelden en relevante machinegegevens kunnen worden bewaard. Deze informatie is mogelijk slechts beperkt beschikbaar.

U hoeft daarbij niet zelf onveilige situaties te betreden of machines opnieuw te gebruiken om bewijs te verzamelen.

Welke schade kunt u verhalen?

Een bedrijfsongeval kan financiële gevolgen hebben die veel verder gaan dan de eerste medische behandeling.

Wanneer een aansprakelijke partij kan worden aangesproken, kunnen onder meer de volgende schadeposten voor vergoeding in aanmerking komen:

• Inkomensverlies: gemiste inkomsten door tijdelijke of blijvende arbeidsongeschiktheid.
• Medische kosten: behandelingen, medicijnen en hulpmiddelen die niet elders worden vergoed.
• Huishoudelijke hulp: ondersteuning bij taken die u door het letsel niet meer zelfstandig kunt uitvoeren.
• Reiskosten: noodzakelijke reizen naar behandelingen en medische afspraken.
• Smartengeld: een vergoeding voor pijn, verdriet en verminderd levensplezier.
• Toekomstige schade: bijvoorbeeld verlies van verdienvermogen of kosten door blijvende beperkingen.

Ook wanneer uw werkgever tijdens ziekte loon doorbetaalt, kunnen andere schadeposten bestaan die nog niet zijn vergoed.

Voor meer informatie over het verhalen van deze schade kunt u terecht op onze pagina over letselschade na een bedrijfsongeval.

Wat moet u doen als een collega u verwondt?

Wanneer u gewond raakt door een fout van een collega, is het belangrijk om medische hulp te zoeken en het incident bij uw werkgever te melden.

Beschrijf zo feitelijk mogelijk wat er gebeurde. Vermijd aannames over de bedoelingen van de betrokken collega. Voor de aansprakelijkheidsvraag is vooral van belang welke werkzaamheden werden uitgevoerd, welke veiligheidsmaatregelen aanwezig waren en hoe het ongeval ontstond.

Vraag om een schriftelijke bevestiging van de ongevalsmelding en bewaar documenten over uw klachten en kosten.

Wanneer de werkgever of verzekeraar aansprakelijkheid afwijst, hoeft dat niet te betekenen dat er juridisch geen mogelijkheden meer zijn. Een beoordeling van de toepasselijke aansprakelijkheidsregels en de beschikbare bewijzen kan dan uitkomst bieden.

Juridische hulp bij letselschade door een collega

Bij een ongeval dat door een collega is veroorzaakt, kan de aansprakelijkheid ingewikkelder lijken dan bij een ongeluk waarbij slechts één werknemer betrokken was.

Toch hoeft de directe fout van een collega niet te betekenen dat u zelf de financiële gevolgen moet dragen. De zorgplicht van de werkgever, de organisatie van het werk en de toepasselijke aansprakelijkheidsregels spelen een belangrijke rol.

Sparta Legal beoordeelt de omstandigheden van bedrijfsongevallen en helpt slachtoffers bij het verhalen van letselschade. Daarbij wordt gekeken naar de betrokken partijen, het beschikbare bewijs en de financiële en persoonlijke gevolgen van het ongeval.